گل لاله واژگون با نام علمی (Fritillaria
) گیاهی است دیدنی كه در
هوای لطیف مرغزارهای سرسبز كوهسارهای سربلند ایران زمین میروید و جایجای این
خاك گهرخیز، سرشار از دیدنیهایی است كه در پهنه گیتی، كمیاب و نایاب است.
لاله واژگون گیاهی چند ساله با گلهای بسیار زیبا از خانواده سوسن
است كه گل دهی آن از اواسط فروردین ماه شروع و تا اواخر اردیبهشت ماه ادامه دارد .
لاله واژگون برخلاف سایر گونه های لاله و سایر گلها از ساقه به سوی
زمین برگشته است و بدین سبب نامش را واژگون نهاده اند و برخی نیز به سبب آنكه
درمیان گلبرگهایش همواره قطره آبی جاری است، بدان 'گل اشك' نیز می گویند.
بوی لالههای اشك چندان مطلوب نیست و اینگونه گیاهی به خاطر رنگ و
فرمشان در برابر سرما مقاوم هستند.
عمر این گیاه زیبا سه هفته بیشتر نیست، ضمن آنكه اینگونه گیاهی برگهایی
كشیده و مجتمع دارد و گیاهی سمی است و گوسفندان آن را تا زمانی كه نخشكیده باشد
نمیخورند.
از مجموع 12 گونه گل تزیینی لاله، لاله واژگون گل بومی سرزمین
ایران است.
ارتفاع این گل ها به 100 تا 120 سانتی متر میرسد و به شكل زنگولهای
درشت و قرمز رنگ، گاهی نارنجی مایل به زرد دیده میشود.
این گل پس از چیده شدن 24 ساعت دوام دارد و زمان گل دهی لالههای
واژگون فرصتی مناسب برای اكوتوریستها و طبیعتگردانان است كه به تماشای زیستگاه
آن روی بیاورند.
این گیاه نخستین بار در سال 1576 میلادی به وسیله جهانگردان
اروپایی از ایران به اتریش برده شد و در باغهای ثروتمندان و خاندان سلطنتی پرورش
یافت و از سده 19 میلادی كشت آن در هلند نیز رواج یافت.
این گل در ارتفاع یك هزار و 500 متر به بالا از سطح دریا پراكنش
دارد و تحت تاثیر دمای هوا از اوایل بهار در نواحی شمالی زاگرس و در نزدیكی
فریدونشهر شروع به شكوفایی میكند و در مناطق جنوبی در اواسط تابستان به گل مینشیند.
این گل سازگاری زیادی با دامنه های سنگلاخی و صخرهای دارد و در
صورت عدم تخریب به واسطه دام و انسان، حتی 100هزار شاخه از آن را در یك دشت میتوان
مشاهده كرد.
این گلها كه در میان بوته های گز انگبین و حتی بر روی صخره ها نیز
می رویند و خاصیت دارویی نیز دارند و با زیبایی خود هر بیننده ای را مسحور می كنند..
به عقیده گیاه شناسان این گونه گیاهی به سرعت در حال انقراض و
تعداد زیستگاههای آن در حال نابودی است.
گل لاله واژگون یكی از گلهای زیبا و نادری است كه رویشگاه آن در
كوه های زاگرس است
این گل زیبا از طریق پیاز و بذر تكثیر می شود و
چیدن غیر اصولی و راه
رفتن در بین لالههای واژگون منطقه از سوی خیل عظیم گردشگران،چرای احشام، تخریب
زیستگاه برای ایجاد اراضی كشاورزی،برداشت مستقیم این گیاه و عرضه به بازار مهمترین
عوامل تهدید لاله های واژگون است.