انواع سرطان/ بيماري هاي تنفسي و قلبي فقط بخشي از فهرست طولاني بيماري هاي ناشي از مصرف يكبار مصرف را تشكيل مي دهد؛ ظرف هايي كه به گفته كارشناسان تجزيه ناپديرند و بيش از 300 سال در طبيعت باقي مي مانند.


توليد سالانه 177 تن انواع محصولات پلاستيكي - از جمله ظروف يكبار مصرف - در ايران زنگ خطري است كه كسي صداي آن را نمي شنود و خطر هنگامي تشديد مي شود كه بسياري از كارگاههاي توليد اين ظرف ها بدون داشتن هرگونه مجوزي فعاليت مي كنند.
ازاين رو، گروهي از فعالان محيط‌ زيست كوشيده‌اند با اجراي طرحي كه آن را ' طرح حذف و ساماندهي ظروف يكبارمصرف پلاستيكي' ناميده‌اند از مصرف اين ظروف جلوگيري كنند.
حسين عبيري گلپايگاني يك فعال زيست محيطي درباره اين طرح مي گويد:‌ اجراي اين طرح و تعميم آن در سراسر كشور مي‌تواند تحولي مثبت در حفظ محيط‌ زيست ايجاد كند.

به گفته كارشناسان ظروف يكبار مصرف از آنجا كه پايه مواد اوليه آنها مواد نفتي و پليمرهاي تجديد ناپذيرند حدود 300 سال و يا بيشتر در طبيعت ماندگاري دارند و به عنوان ماده تجزيه ناپذير محسوب مي شوند.
اين ظروف با رها شدن در طبيعت مي توانند موجب بروز بيماري و آلودگي زيست محيطي شوند/ با وزش باد به مكاني ديگر در محيط زيست انتقال يابند/ در جوي هاي آب رها شوند و يا با جابه جا شدن دوباره آلودگي را به جاي ديگري انتقال دهند.
ميهمانان ناخوانده بر سر سفره ها همچنين در طبيعت و محيط زيست موجب معضلات بسيار مي شوند زيرا ممكن است در محلي با دماي بالا قرار گيرند كه دراين صورت به مكان تجمع جانوران موذي تبديل خواهند شد.
همچنين چون ساختار اوليه اين ظروف تجديد ناپذير است در زمان مصرف مواد داغ بالاي 40 درجه موادي از بدنه اين ظرف ها جدا مي شود كه براي سلامت انسان مضر است . همچنين اگر مواد چرب و اسيدي نيز در اين ظروف ريخته شود موجب آزاد شدن تركيبات شيميايي آنها مي شود كه در نهايت سلامت انسان را به مخاطره مي اندازد.
سرطان ، مشكلات تنفسي ، كبدي ، تاثير منفي برروي زنان باردار ، كم اشتهايي و عصبانيت برخي از عوارض مواد شيميايي موجود در مواد اوليه ظروف يكبار مصرف است.
به اعتقاد مجتهد زاده حتي قرار دادن نان داغ در پلاستيك نيز در دراز مدت عوارض منفي براي سلامتي به همراه خواهد داشت.
وي معتقد است بهتر است به سنت قديمي و ديرينه خود يعني استفاده از سفره هاي پارچه اي ، استفاده از ظروف چيني و يا ملامين روي بياوريم.
وي مي گويد : گاهي اوقات اين ظروف همراه با زباله ها سوزانده مي شوند كه خود موجب ازاد شدن يك سري از گازها مانند دي اكسين كه سمي و سرطان زاست مي شود.
در سطح كشور حدود پنج هزار كارخانه و كارگاه توليد ظروف يكبار مصرف وجود دارد كه از اين تعداد فقط 300 كارگاه مجوز توليد دارند و بقيه بدون مجوز فعاليت مي كنند كه بدون شك توليدات اين كارگاهها - همانند خود آنها -غير بهداشتي است.
مجتهد زاده مي گويد :

 برآوردها نشان مي دهد كه اگر هر يك خانوار ايراني در هفته از يك كيسه زباله كمتر استفاده كند سالانه از مصرف بيش از 816 ميليون كيسه پلاستيكي جلوگيري مي شود كه جا انداختن اين موضوع در گام اول نياز به فرهنگ سازي و آموزش دارد.
وي در خصوص اقلام جايگزين توضيح داد: وقتي از مردم خواسته مي شود از ظروف يكبار مصرف با پايه تجديد ناپذير استفاده نكنند بايد اقلام جايگزين و نحوه دسترسي به آنها را نيز براي آنان مهيا كرد.
از اين رو كارشناسان معتقدند كه بهترين جايگزين براي ظروف يكبار مصرف پلاستيكي ، ظروف با پايه گياهي است كه از اين ظروف با پايه نشاسته ذرت ، سيب زميني ، تركيبات نيشكر و عسل چند سالي است در كشورهاي مختلف استفاده مي شود و در ايران نيز بيشتر برروي پايه ذرت كار شده است.
به گفته مجتهد زاده يك تا دو سال گذشته كار برروي ظروف يكبار مصرف با پايه گياهي در كشور رو به رشد است اما كافي نيست و نياز به تلاش بيشتري دارد.همچنين بر روي پليمرهايي كار مي شود كه تجديد پذيرند و مدت زمان تجزيه آنها در طبيعت حدود 16 ماه است .، در دنيا روي اين مسئله كار شده و در ايران هم چند شركت كار دراين زمينه را آغاز كرده است.
وي مي گويد وقتي از مردم مي خواهيم از ظروف يكبار مصرف تجديد ناپذير استفاده نكنند بنابراين بايد امكان دسترسي آنها به ظروف جايگزين فراهم شود.
در كل كشور حدود 12 كارگاه و كارخانه توليد ظروف يكبار مصرف با پايه گياهي وجود دارد كه بسيار كم است اگرچه اين كارگاهها روندي رو به رشدداشته با اين حال نياز به تلاش و همت بيشتري دارد.
يكي از مشكلات توليد ظروف يكبار مصرف با پايه گياهي اين است كه عرضه و تقاضاي آنها با هم همخواني نداردو قيمت ظروف پلاستيكي يكبار مصرف بر پايه گياهي در مقايسه با نوع تجديد ناپذير آن گران تر است و شايد اين عاملي بازدارنده باشد.
در چند سال اخير افزايش توليد ظروف يكبار مصرف پلاستيكي موجب نگراني ‌هاي بسيار دوستداران محيط ‌زيست شده است. ازاين رو، در دو و سه سال اخير جمعي از فعالان محيط ‌زيست براي حل معضل زيست‌ محيطي ظروف يكبار مصرف پلاستيكي فعاليت‌هاي فرهنگي و اجرايي را شروع كرده‌اند .

مشكل ظروف يكبار مصرف پلاستيكي اينك در آستانه تبديل شدن به يك معضل ملي است؛ به‌ طوري كه اگر براي اين معضل چاره‌اي جدي انديشيده نشود مي‌تواند صدمات سنگيني به محيط ‌زيست و سلامت كشور وارد كند.