فهرست پروژه ها وطرحهاي مشمول ارزيابي در ايران
از مصوبات هيات وزيران
24/5/1388 شماره104522/ت40440 ك
اصلاح آيين‌نامه اجرايي ماده (105) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران، تنفيذي در ماده (71) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران ـ مصوب 1383
فهرست پروژه‌هاي مشمول ارزيابي اثرات زيست محيطي
1ـ كارخانجات پتروشيمي در هر مقياس
2ـ پالايشگاهها در هر مقياس
3ـ نيروگاهها با ظرفيت توليدي بيش از يكصد مگاوات
4ـ صنايع فولاد در دو بخش ذيل:
ـ واحدهاي تهيه‌كننده خوراك ذوب و ذوب با ظرفيت توليدي بيش از سيصدهزارتن در سال
ـ واحدهاي نورد و شكل‌دهي با ظرفيت توليدي بيش از يكصدهزار تن در سال
5 ـ سدها و سازه‌هاي آبي ديگر در سه بخش زير:
5 ـ1ـ سدها با ارتفاع بيش از 15متر و يا داراي ساختارهاي جنبي بيش از چهل هكتار و يا مساحت درياچه بيش از چهارصد هكتار
تبصره1ـ سدهاي باطله (نگهداشت مواد آلوده) در هر اندازه شامل ارزيابي مي‌باشد.
5ـ2ـ درياچه‌هاي انسان ساخت در مساحت بيش از چهارصد هكتار
تبصره2ـ اندازه درياچه‌هاي پرورش آبزيان در مقياس كوچكتر از چهارصد هكتار با هماهنگي وزارت جهاد كشاورزي و سازمان حفاظت محيط زيست تعيين مي‌شود.
5 ـ3ـ طرح‌ها و پروژه‌هاي آبياري و زهكشي در وسعت بيش از 5000 هكتار
6 ـ شهركهاي صنعتي (با هر عنوان) در وسعت بيش از يكصد هكتار
7 ـ فرودگاهها با طول باند بيش از 2 هزار متر
(بندهاي 1 تا 7 در هشتمين جلسه شورايعالي مورخ 23/1/1373)
8 ـ واحدهاي كشت و صنعت در وسعت بيش از 5 هزار هكتار
(شانزدهمين جلسه شورايعالي مورخ 3/6/1378)
9ـ كشتارگاههاي بزرگ صنعتي
(هفدهمين جلسه شورايعالي مورخ 3/10/1378)
10ـ مراكز دفن زباله براي شهرهاي با جمعيت بيش از 200 هزار نفر و شهرهاي جديد
(هفدهمين جلسه شورايعالي مورخ 3/10/1378)
10ـ مراكز بازيافت صنعتي زباله (كارخانه كمپوست)
(هفدهمين جلسه شورايعالي مورخ 3/10/1378)
11ـ طرحهاي خطوط نفت و گاز
(نوزدهمين جلسه شورايعالي مورخ 9/9/1379)
12ـ طرحهاي سكوهاي نفتي
(هفدهمين جلسه شورايعالي مورخ 3/10/1378)
13ـ طرحهاي ذخيره‌گاههاي نفتي
(هفدهمين جلسه شورايعالي مورخ 3/10/1378)
14ـ طرحهاي بزرگ جنگلداري
(بيش از يك هكتار در جنگل‌هاي شمال كشور و بيش از 10 هكتار در ساير جنگلها)
(هفدهمين جلسه شورايعالي مورخ 3/10/1378)
15ـ طرح‌ها و پروژه‌هاي بزرگ راه كشور
(بيستمين جلسه شورايعالي مورخ 25/7/1380)
16ـ طرح‌ها و پروژه‌هاي بزرگ راه آهن كشور
(بيستمين جلسه شورايعالي مورخ 25/7/1380)
17ـ طرح‌ها و پروژه‌هاي گردشگري
(بيست و يكمين جلسه شورايعالي مورخ 21/3/1381)
18ـ طرح‌ها و پروژه‌هاي بزرگ توسعه‌اي و ملي در سواحل كشور در محدوده‌اي به‌عرض يك كيلومتر بعد از اراضي ساحلي تا حداكثر سه كيلومتر از ساحل
18ـ1ـ كارگاهها و مجتمع‌هاي صنعتي و خدماتي مربوطه بيش از 5 هزار متر مربع
18ـ2ـ نمايشگاههاي دايمي صنعتي و خدمات بيش از 10هزار متر مربع
18ـ3ـ انبارهاي مواد شيميايي و كالاهاي خطرناك بيش از 5 هزار متر مربع
18ـ4ـ كارگاههاي فعاليتهاي عمراني و راهسازي بيش از 10 هزار متر مربع
18ـ 5 ـ ذخيره‌گاههاي مواد سوختي بيش از يك ميليون ليتر
18ـ6 ـ پايانه‌هاي بار و مسافر بيش از 2 هزار متر مربع
18ـ7ـ واحدهاي پرورش طيور، دام و ساير حيوانات اهلي و وحشي بيش از 5 هكتار
18ـ 8 ـ واحدهاي پرورش ماهي و ساير آبزيان بيش از 10 هزار متر مربع
18ـ 9ـ طرحهاي سازه‌هاي دريايي، بنادر صيادي، پايانه‌هاي نفت و گاز و عمليات لايروبي در هر مقياس
18ـ10ـ طرحهاي تأسيسات آبي و بهداشتي
18ـ11ـ شبكه جمع‌آوري و واحدهاي تصفيه و دفع فاضلاب در مقياس شهري
18ـ12ـ تصفيه‌خانه بزرگ آب در مقياس شهري (بيش از 5 هزار متر مكعب در شبانه‌روز)
18ـ13ـ طرحهاي دفع و دفن پسماند در مقياس شهري
18ـ14ـ مراكز نظامي و آموزشي بيش از 5 هزار متر مربع
18ـ 15ـ شهركهاي توريستي بيش از 10 هزار متر مربع
18ـ16ـ شهركهاي سينمايي بيش از 5 هزار متر مربع
18ـ17ـ پاركها و اردوگاههاي تفريحي، آموزشي، پژوهشي و ورزشي بيش از 10 هزار متر مربع
(بند 18 شامل زير بندهاي 18ـ1 تا 18ـ17 در بيست و چهارمين صورتجلسه شوراي عالي مورخ 27/12/1382)
19ـ معادن سنگ مس با حداقل ظرفيت استخراجي يك ميليون تن در سال
20ـ معادن سنگ آهن با حداقل ظرفيت استخراجي ششصد هزار تن در سال
21ـ معادن سنگ طلا با هر ظرفيتي
22 ـ معادن سرب و روي با حداقل ظرفيت استخراجي يكصدهزار تن در سال
23 ـ معادن ساير فلزات با حداقل ظرفيت استخراجي يكصدهزار تن در سال
24 ـ معادن زغال سنگ با حداقل ظرفيت استخراجي 80 هزار تن در سال
25 ـ معادن نمك آبي با سطح بيش از چهارصد هكتار
(بندهاي 19 تا 25 در مصوبه مورخ 21/4/1384 هيئت دولت)
26ـ كارخانجات سيمان
27ـ كارخانجات توليد قند و شكر
28ـ كارخانجات توليد گچ و آهك صنعتي
29ـ واحدهاي توليد مواد اوليه بهداشتي، آرايشي و داروسازي
30ـ كارخانجات بزرگ توليد قطعات خودرو داراي هر سه واحد ذوب، ريخته‌گري و آبكاري
31ـ واحدهاي تصفيه دوم روغن موتور
32ـ (مقياس مربوط به بندهاي 27 تا 32 در دست مطالعه كارشناسي است)
33ـ طرحهاي احداث و بهره‌برداري از ميادين نفت و گاز جديد با بيش از 10 حلقه چاه و همچنين طرحهاي توسعه ميادين نفت و گاز موجود در صورتي كه بعد از توسعه تعداد چاهها به بيش از 10 حلقه برسد).
(بندهاي (26) تا (33) در بيست و پنجمين صورتجلسه شوراي عالي مورخ 14/2/1384)
پيوست 2
رئوس و سرفصل گزارشات ارزيابي اجمالي طرحهاي توسعه
گزارش ارزيابي اجمالي طرح در برگيرنده موارد زير حداكثر در 50 صفحه باشد:
1ـ چكيده غير فني: شامل نوع و ويژگيهاي پروژه، گزينه‌هاي موجود، خلاصه‌اي از وضعيت موجود محيط زيست، آثار مهم طرح بر محيط زيست و برنامه‌هاي پيشگيري كاهش و كنترل آثار نامطلوب و نتيجه‌گيري از ارزيابي زيست محيطي (حداكثر تا 3 صفحه)
2ـ تشريح طرح يا پروژه پيشنهادي (حداكثر تا 10 صفحه)
2ـ1ـ عنوان طرح
2ـ2ـ اهداف، نيازها و ضرورتهاي طرح
2ـ3ـ جايگاه طرح در برنامه‌ها و سياستهاي كلي مملكت
2ـ4ـ قوانين، مقررات و استانداردهاي زيست محيطي مرتبط با طرح
2ـ 5 ـ موقعيت مكان پيشنهادي طرح (روي نقشه با ذكر فواصل از كليه كاربريهاي موجود در منطقه)
2ـ6 ـ گزينه‌هاي مكاني و فني طرح
2ـ7ـ فازبندي كلي طرح (آماده‌سازي، ساخت و ساز، اجرا و بهره‌برداري و ...) و برنامه‌هاي توسعه آتي
2ـ 8 ـ تشريح ريز فعاليتهاي طرح به تفكيك فاز احداث و بهره‌برداري
2ـ 9ـ نمودار خط توليد، و تشريح فرآيندها براي واحدهاي صنعتي و معدني (توليدي)
2ـ10ـ تأسيسات جانبي و پروژه‌اي پي آيند (احداث راه، اماكن و خدمات عمومي و ...)
2ـ11ـ ويژگيهاي طرح در هريك از گزينه‌ها و فازهاي طرح شامل:
2ـ11ـ1ـ ارايه ظرفيت توليد (در مورد طرحهاي صنعتي، معدني و عمراني توليدي نظير نيروگاههاي برق آبي) و يا ارايه سطح خدمات رساني براي طرحهاي عمراني ـ خدماتي (احداث راه. فرودگاه خطوط انتقال گاز و ...)
2ـ11ـ2ـ تخمين كلي سرمايه‌گذاري ريالي و ارزي
2ـ11ـ3ـ برآورد نوع و ميزان مواد اوليه، محل تأمين و نحوه انتقال آنها
2ـ11ـ4ـ برآورد نوع و ميزان منابع (آب، انرژي، سوخت و ...) و موارد مصرف، محل تأمين و نحوه انتقال آنها
2ـ11ـ 5 ـ برآورد نيروي انساني و محل تأمين
2ـ11ـ6 ـ برآورد و ميزان محصولات اصلي و جانبي (براي طرحهاي توليدي)
3ـ تشريح محله آماده‌سازي و اقدامات زيربنايي كه منجر به تغيير و تخريب محيط زيست مي‌شود به صورت فهرستي از خاكبرداري برداشت پوشش گياهي، احداث استخر باطله، زهكشي، حفاري، انفجار، تغيير در مسير آبهاي سطحي، محل تأمين منابع قرضه، احداث جاده و تأسيسات عمومي و خدماتي و (حداكثر تا 2 صفحه)
4ـ آلاينده‌ها و پسماندهاي مهم توليد شده طي فرآيند و عمليات در هريك از گزينه‌ها و فازهاي طرح شامل: آلاينده‌ها و پسماندهاي توليد شده طي فرآيند و عمليات در هر يك از گزينه‌ها و فازهاي طرح شامل: آلاينده‌هاي هوا، فاضلابهاي بهداشتي و صنعتي زايدات و ضايعات زباله، سر و صدا، ارتعاشات، پرتوها و ... (حداكثر تا 5 صفحه)
5 ـ خطرات، سوانح و عدم ايمني مرتبط با طرح در هريك از گزينه‌ها و فازهاي پيشنهادي شامل احتمال انفجار، نشت پيامدهاي وقوع بلاياي طبيعي و موارد غيرمنتظره (حداقل تا 2 صفحه)
6 ـ تشريح وضعيت موجود محيط زيست منطقه:
در زمينه‌هاي زير پيش از اجراي طرح براي هريك از گزينه‌هاي پيشنهادي (همراه با نقشه‌ها و ترجيحاً به صورت جداول و نمودارها حداكثر تا 12 صفحه)
6 ـ1ـ تعريف محدوده مطالعاتي و نمايش روي نقشه
6 ـ2ـ محيط فيزيكي شامل موارد:
6 ـ2ـ1ـ خاكشناسي (نوع و قابليتهاي كار، شيب، فرسايش و ...) آلودگيهاي خاك و منابع مهم آنها.
6 ـ2ـ2ـ زمان‌شناسي (مثل توپوگرافي، زلزله خيزي، رانش زمين و ...)
6 ـ2ـ3ـ منابع آب (موقعيت، كيفيت و كميّت آبهاي سطحي و زيرزميني، وضعيت زهكشي سطح ايستايي منطقه و رژيمهاي سيلابي و كم‌آبي) آلودگيهاي آب و منابع مهم آنها، مصارف فعلي منابع آب)
6 ـ2ـ4ـ هوا و اقليم (وضعيت اقليمي گلباد، نزولات، دما، و تبخير در دوره زماني 5 ـ10 ساله)، آلودگيهاي هوا و منابع مهم آنها
6 ـ2ـ 5 ـ صدا و ارتعاش (سطح صدا) آلودگيهاي صوتي و منابع مهم آنها
6 ـ3ـ محيط طبيعي: زيستگاههاي آبي و خشكي با ذكر ليست جوامع گياهي و جانوري و گونه‌هاي نادر و با ارزش، مناطق 4گانه محيط زيست)
6 ـ4ـ محيط اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي (جمعيت و ويژگيها و تحولات آن، اشتغال، تسهيلات، آموزش، بهداشت، اعتقادات فرهنگي و مذهبي، ميراث فرهنگي)
6 ـ5 ـ معرفي اجمالي ساير طرحهاي توسعه مصوب و يا در دست اجراي محدوده مطالعاتي (طرحهاي توسعه كشاورزي، صنعتي و خدماتي با نمايش موقعيت آنها نسبت به‌محل اجراي طرح مورد نظر روي نقشه توپوگرافي سازمان جغرافيايي نيروهاي مسلح)
6 ـ6 ـ تشريح كاربري اراضي محدوده مورد مطالعه و راهبردهاي طرحهاي برنامه‌ريزي بالادست براي محدوده فوق‌الاشاره
7ـ پيش‌بيني آثار و پيامدهاي مثبت و منفي طرح براي هريك از گزينه‌ها و فازهاي پيشنهادي (حداكثر تا 10 صفحه) به صورت زير:
7ـ1ـ اثر بر محيط فيزيكي (توپوگرافي، خاك، ويژگيهاي زمين‌شناسي، آب، هوا و اقليم)
7ـ2ـ اثر بر محيط طبيعي (جوامع گياهي و جانوري، زيستگاههاي آبي و خشكي)
7ـ3ـ اثر بر محيط اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي (جمعيت، اشتغال، مسكن، آموزش و بهداشت، اعتقادات فرهنگي و مذهبي، ميراث فرهنگي و ...)
7ـ4ـ اثر بر كاربريهاي اراضي و ديگر طرحهاي توسعه محدوده مطالعاتي
8 ـ تجزيه و تحليل آثار كاربريها و پيامدهاي زيست محيطي طرح و استنتاج
9ـ مديريت و پايش زيست محيطي
9ـ1ـ ارايه شيوه‌هاي پيشگيري كاهش و كنترل براي هريك از آثار منفي زيست‌محيطي مرتبط با فعاليتهاي طرح (حداكثر تا 6 صفحه)
9ـ2ـ ارايه برنامه كلي مديريت زيست‌محيطي براي اندازه‌گيري و پايش آثار زيست‌محيطي و بازرسي و نظارت بر حسن انجام اقدامات پيشنهادي كنترل و كاهش
10ـ منابع و مراجع مورد استفاده در تهيه گزارش ارزيابي اجمالي، ادارات سازمانهاي دولتي، اشخاص حقيقي و حقوقي
11ـ نام و مشخصات، مسئوليت و تجربيات ارزيابي هريك از مشاوران و تهيه‌كنندگان گزارش ارزيابي اجمالي
12ـ پيوستها
پيوست3
(چارچوب گزارشات ارزيابي ريسك سوانح زيست محيطي طرحهاي توليدي و خدماتي)
1ـ پيش‌بيني سوانح زيست‌محيطي محتمل طرحهاي مورد نظر به تفكيك فاز احداث و بهره‌برداري
2ـ بررسي و تعيين شعاع تأثيرگذاري سوانح زيست‌محيطي طرح
3ـ بررسي و تعيين موقعيت‌هاي مكاني و زماني حساس در شعاع تأثيرگذاري سوانح زيست‌محيطي طرح.
4ـ پيش‌بيني و ارزيابي مخاطرات و پيامدهاي ناشي از وقوع سوانح زيست‌محيطي در محيط اجراي طرح
5 ـ برآورد و تخمين درصد احتمال وقوع و زمان وقوع سوانح زيست‌محيطي طرح
6 ـ بررسي و ارايه تمهيدات زيست‌محيطي و مديريت بحران براي شرايط قبل و بعد بروز سوانح زيست‌محيطي
رئيس جمهور ـ محمود احمدي‌نژاد